FOREVER FIGHTING THE WORLD!!!

Κυριακή, 14 Μαΐου 2017

Αναγνώσεις ΙΙ

Ελλείψει άλλου θέματος, έχει ενδιαφέρον να παρουσιάσουμε κάποιες αξιόλογες κυκλοφορίες των τελευταίων μηνών.

1) O ιρλανδός Joseph Sheridan Le Fanu είναι ένας από τους πιο σπουδαιότερους συγγραφείς ιστοριών φαντασμάτων του 19ου αιώνα, περισσότερο γνωστός για την βαμπιρική νουβέλα Carmilla του 1872. Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφόρησε πρόσφατα σε μια πολύ προσεγμένη έκδοση (και σε πολύ καλή μετάφραση) το διήγημα του Το Άγρυπνο Μάτι.


Πρόκειται για ένα θρίλερ υπερφυσικού ή ψυχολογικού τρόμου (αναλόγως ποιας οπτικής θα επιλέξει ο αναγνώστης), το οποίο προτείνεται ανεπιφύλακτα.

2) Πρόσφατα κυκλοφόρησε και από τις εκδόσεις Ίκαρος το Ποτέ και Πουθενά (Neverwhere) του διάσημου βρετανού συγγραφέα Neil Gaiman. Και εδώ έχουμε να κάνουμε με μια προσεγμένη έκδοση και με μια πολύ ωραία ιστορία που διαδραματίζεται σε ένα παράλληλο Λονδίνο-το κάτω Λονδίνο-στο οποίο καταλήγουν όσοι πέφτουν από τις χαραμάδες του κόσμου.


Ο Gaiman δεν είναι απολύτως του γούστου μου αλλά δεν παύει να είναι ένας μεγάλος παραμυθάς και το Ποτέ και Πουθενά είναι ένα βιβλίο που διαβάζεται πολύ ευχάριστα, παραπέμπει σε διάφορες αρχετυπικές καταστάσεις και διαθέτει ένα δαιμονικό ζευγάρι κακών (οι κύριοι Κρουπ και Βάντεμαρ) που κλέβει την παράσταση και δίνει τον απαραίτητο σκοτεινό τόνο στην αφήγηση.

3) Πριν μερικές μέρες οι εκδόσεις Η Άγνωστη Καντάθ παρουσίασαν την νέα τους θεματική ανθολογία με τίτλο Η Φωνή μέσα στη Νύχτα και άλλες γοτθικές ιστορίες. Αν και δεν το έχω ακόμα στα χέρια μου, το παρουσιάζω επειδή είμαι βέβαιος για την ποιότητα της έκδοσης η οποία γίνεται φανερή από την επιλογή των διηγημάτων και από το υπέροχο εξώφυλλο.


Η αναβίωση της θεματικής ανθολογίας από τις εκδόσεις Η Άγνωστη Καντάθ είναι ένα εγχείρημα που μας πάει πίσω στις παλιές καλές μέρες των εκδόσεων Ωρόρα και ελπίζω να έχει απήχηση και να δούμε και άλλα ανάλογα βιβλία (υπενθυμίζω πως έχει προηγηθεί η κυκλοφορία μιας ανθολογίας με σοβιετικούς συγγραφείς ΕΦ καθώς και η συλλογή Νεκροναύτες).

4) Τέλη του 2016 κυκλοφόρησε από την Μαμούθ Comix το "απαγορευμένο" Ο Τεν Τεν στη Χώρα των Σοβιέτ, στο οποίο ο νεαρός δημοσιογράφος και ο σκύλος του Μιλού ταξιδεύουν στην Σοβιετική Ένωση και ανακαλύπτουν την πραγματική φύση του κομμουνιστικού συστήματος. 


Αν και η αντικομμουνιστική του προπαγάνδα είναι αφελής και το σχέδιο του εντελώς πρωτόλειο,  δεν παύει να έχει ιστορική αξία και να αντικατοπτρίζει το πνεύμα της εποχής του, ενώ έχει και πολλές πραγματικά αστείες στιγμές που εγγυώνται μια διασκεδαστική ανάγνωση.

Καλές αναγνώσεις λοιπόν μέχρι την επόμενη φορά...

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Θήτα

Κάθε φορά που βρίσκομαι με τον αδελφό μου η συζήτηση αναπόφευκτα κάποια στιγμή θα έρθει στον Θ. Παλιός κολλητός του αδελφού μου, στη διάρκεια της δεκαετίας το '80 αλλά και λίγο αργότερα, στα πρώτα χρόνια του '90. Εκείνες τις εποχές, η παρέα του αδελφού μου ενέπνεε δέος σε εμάς, τα μικρότερα παιδιά της γειτονιάς. Ειδικά ο Θ ήταν ο ήρωας μας και οι πιτσιρικάδες που έμεναν στην πολυκατοικία του προνομιούχοι (εμείς μέναμε στην απέναντι). Ο Θ είχε τελειώσει σχολείο στη ΣΕΛΕΤΕ, είχε τρέλα με την Αμερική, έβλεπε ταινίες του Σταλόνε (είχε βίντεο σπίτι, ενώ εμείς δεν πήραμε ποτέ), ήταν βασικό στέλεχος στην τοπική της ΝΔ, άκουγε Heavy Metal και πήγαινε σε συναυλίες, ήταν μέσα στην Όμπρε την βραδιά με τα μαχαιρώματα, ενώ οδηγούσε το οικογενειακό Audi από 18 χρονών και κάναμε σαν τρελοί για να μας βάλει μέσα και για μια βόλτα γύρω από το τετράγωνο. Από εμφάνιση ψιλοκυριλέ: ούτε μακριά μαλλιά, ούτε κολλητά τζην, ούτε μπλούζες συγκροτημάτων. Στο σπίτι του, θυμάμαι ακόμα την αφίσα Judas Priest στην κουζίνα και τους δίσκους στο δωμάτιο του: Wasp, Maiden, Metallica, Manowar, Motorhead κτλ. Κλασικά και ασφαλή ακούσματα, αλλά γνώριζε και πιο underground σχήματα. Εκεί είχαμε δει τον τελικό του μπάσκετ το '87, και εκεί είδα για πρώτη φορά φρικιά να κάνουν σχιζοφρένεια σε ένα πάρτυ που είχε κάνει η αδελφή του. Μια μέρα πήγα και του ζήτησα να μου γράψει μια κασέτα με Bon Jovi και αυτός μου είπε πως αυτά είναι ψιλομαλακίες και μου έγραψε μια συλλογή με τραγούδια όπως Wheels of Fire, Kings of Metal και Ace of Spades: o Θ είναι υπέυθυνος για την πρώτη γνωριμία μου με τους Manowar, η οποία υποθέτω πως-για καλό ή για κακό-με σημάδεψε για όλα τα χρόνια που ακολούθησαν.


Όταν ήρθε η ώρα να πάει φαντάρος και μάθαμε πως θα πήγαινε στα ΟΥΚ, το πρόσωπο του απέκτησε μυθικές διαστάσεις. Μια από τις πιο ζωηρές αναμνήσεις μου από εκείνη την εποχή είναι η μέρα που έσκασε μύτη στην γειτονιά με την παραλλαγή και το πράσινο μπερέ και οι μικρότεροι πάθαμε αμόκ. Αργότερα, το καλοκαίρι που έδωσα πανελλήνιες πήγαμε παρέα με τον Θ στη Ρόδο, όπου υπηρετούσε ο αδελφός μου. Την πρώτη μπύρα που ήπια στην ζωή μου την ήπια ύστερα από προτροπή του Θ σε κάποιο μπαρ κοντά στην Ορφανίδου. Ύστερα ξεκίνησε η φοιτητική ζωή και έχασα την επαφή με το είδωλο της παιδικής μου ηλικίας. Στα +20 χρόνια που μεσολάβησαν από τότε μέχρι σήμερα ο Θ σταμάτησε να αγοράζει δίσκους, παντρεύτηκε, έμπλεξε σε διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες, έφαγε λεφτά, προσπάθησε να πιάσει την καλή (χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία). Τον είδα πριν κάνα χρόνο και δεν είχε αλλάξει πολύ: κλασικές πολιτικοστρατιωτικές αναλύσεις που έχουν την τάση να κάνουν με ύφος παντογνώστη πολλοί που έχουν υπηρετήσει στις ειδικές δυνάμεις, ιστορίες για πηδήματα, θεωρίες για τον γάμο και την γυναίκα που θα παντρευτείς, μια δουλειά αμφιβόλου προοπτικής, εκκρεμότητες με την εφορία...

Πρόσφατα έμαθα πως την έκανε για το εξωτερικό, σε αναζήτηση καλύτερης τύχης και είπα να κάνω αυτή την ανάρτηση για χάρη των παλιών καιρών. Δεν θυμάμαι ποιος φιλόσοφος ήταν που έλεγε-στο περίπου-πως τα άτομα που έχουν την μεγαλύτερη επίδραση στην ζωή μας μπαίνουν και βγαίνουν από αυτή αθόρυβα, χωρίς να το συνειδητοποιήσουμε. Σε ό,τι με αφορά, ο Θ οπωσδήποτε ανήκει σε αυτήν την κατηγορία. Επιπλέον θεωρώ πως η πορεία του Θ έχει αντιστοιχίες με εκείνη της ελληνικής κοινωνίας τις τελευταίες δεκαετίες: από τα χρυσά χρόνια της δεκαετίας του '80, στις μπίζνες και τις αρπαχτές της δεκαετίας του '90 και τελικά στην χρεοκοπία και την απομυθοποίηση των καιρών που διανύουμε.

Είναι γεγονός πως όλα ξεφτίζουν, ασχέτως αν επιμένουμε να τα διατηρούμε εξιδανικευμένα και άφθαρτα στην φαντασία μας. Όταν ήμουν μικρός ποτέ δεν είχα σκεφτεί τι εξέλιξη θα είχε ο Θ. Η εξέλιξη ήταν μάλλον απογοητευτική (αλλά αναπόδραστη) και υποθέτω πως-σε τελική ανάλυση-ακόμα και ο Θ εκείνης της εποχής δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά παρά μόνο στο μυαλό ενός ενθουσιώδους πιτσιρικά. Ωστόσο, παραμένει σύμβολο και ήρωας των χρόνων των πρώτων αναζητήσεων, και είναι ωραίο να ξέρω πως βρίσκεται κάπου εκεί έξω κάνοντας τις αναλύσεις του και λέγοντας ιστορίες. Έστω και αν η παλιά του αίγλη έχει χαθεί οριστικά...

Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2017

Τhe Cannon of Destruction

Την φωτογραφία που κοσμεί την παρούσα ανάρτηση μου την έστειλε καλός φίλος ζητώντας μου να τη συνοδεύσω με την βαρυσήμαντη δήλωση "Καλά σας γλεντάει ο Blackmore!!!". Εδώ που τα λέμε, δεν έχει και άδικο και γι' αυτό του κάνω την χάρη.


Γιατί ο Άντρας με τα Μαύρα είναι ο Ένας και Μοναδικός και το Κανόνι της Καταστροφής δεν παύει να βρυχάται!

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Μπέρνυ Ράϊτσον RIP

Ο τόμος The Saga of Solomon Kane της Dark Horse περιέχει διάφορες παλιές ιστορίες κόμικ με τον αγαπημένο ήρωα του Robert Howard. Προκειται κυρίως για διεκπεραιωτικό υλικό αλλά υπάρχει μια σκοτεινή εικόνα που αιχμαλωτίζει το βλέμμα του αναγνώστη: ο εκδικητής Πουριτανός όπως τον σχεδίασε η πένα του Bernie Wrightson.


O BW έφυγε από τη ζωή πριν λίγες μέρες-χτυπημένος από καρκίνο του εγκεφάλου-και οφείλουμε να τον αποχαιρετίσουμε διότι υπήρξε μεγάλος καλλιτέχνης και γίγαντας του χώρου του Φανταστικού. Οι δημιουργίες του παραμένουν και δεν νομίζω πως χρειάζονται περισσότερα λόγια. RIP... 




Κυριακή, 5 Μαρτίου 2017

Σπίτια

Υπάρχει ένα παλιό ρητό που λέει πως το σπίτι ενός άντρα είναι το κάστρο του. Αν και μένω σε ένα πολύ μικρό διαμέρισμα το οποίο δεν διαθέτει ούτε καναπέ για να κάτσει ένας καλεσμένος και έχω συμβιβαστεί πλέον με την ιδέα πως δεν πρόκειται ποτέ να αποκτήσω ένα μεγάλο σπίτι για να το διαμορφώσω όπως θα ήθελα, παρόλα αυτά θεωρώ πως το παραπάνω ρητό ισχύει και για την ταπεινή μου κατοικία. Ωστόσο, ο νους μας δεν παύει να ταξιδεύει και να στρέφεται προς το Ιδανικό. Και στην προκειμένη περίπτωση υπάρχουν τρεις κατοικίες που-όχι τυχαία-συνδέονται με ισάριθμους συγγραφείς του ευρύτερου Φανταστικού και γοητεύουν την φαντασία χάρη στην-κάποιες φορές γκροτέσκα-αισθητική τους και την ιστορία αυτών που τις κατοίκησαν. 

Πρώτο στη λίστα δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από το εξωφρενικό Fonthill Abbey που κτίστηκε κατά παραγγελία του William Beckford (1760-1844), συγγραφέα της παράξενης ιστορίας του Χαλίφη Βαθέκ. Μέσα σε αυτό το τερατώδες γοτθικό συγκρότημα ο εκκεντρικός Beckford απομονώθηκε, περιτριγυρισμένος από μια πληθώρα έργων τέχνης των οποίων ήταν μανιώδης συλλέκτης. Ο Παντελής Γιαννουλάκης (ένα από τα ελάχιστα άτομα στην χώρα μας που έχει πραγματική και ουσιαστική γνώση της Λογοτεχνίας του Φανταστικού) έχει γράψει παλιότερα ένα σχετικό κείμενο που οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν.

Fonthill Abbey
Η κατασκευή του FA κόστισε μια περιουσία. Ο κεντρικός πύργος του είχε ενενήντα μέτρα ύψος και κατέρρευσε αρκετές φορές λόγω της κακής κατασκευής του. Τελικά ο Beckford αναγκάστηκε να το πουλήσει το 1822 όταν άρχισε να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Μερικά χρόνια αργότερα ο πύργος κατέρρευσε οριστικά, προκαλώντας ζημιά στο υπόλοιπο κτήριο, το οποίο τελικά κατεδαφίστηκε. Σήμερα το FA αποτελεί μακρινό όνειρο το οποίο γνωρίζουμε μόνο από αναπαραστάσεις της εποχής, ενώ σώζεται μόνο ένα πολύ μικρό τμήμα του.

Σαφώς λιγότερο φιλόδοξη (αλλά προγενέστερη στη σύλληψη και την υλοποίηση) από το Fonthill Abbey υπήρξε η οικία του Horace Walpole (1717-1797), συγγραφέα της κλασικής γοτθικής νουβέλας Το Κάστρο του Οτράντο. To Straberry Hill House στο Twickenham του Λονδίνου υπήρξε το κάστρο του Walpole, ο οποίος το διαμόρφωσε έχοντας ως έμπνευση τους γοτθικούς καθεδρικούς ναούς. Όπως και στην περίπτωση του FA, το σπίτι στέγασε την μεγάλη συλλογή έργων τέχνης και διαφόρων άλλων αντικειμένων του Walpole.

Strawberry Hill House
Το εντυπωσιακό καστρόσπιτο υπήρξε διάσημο στην εποχή του και πολλοί επισκέπτες συνέρεαν για να θαυμάσουν τα σε μεσαιωνικό στυλ διακοσμημένα δωμάτια και τις συλλογές του οικοδεσπότη. Μετά τον θάνατο του Walpole το σπίτι πέρασε στους κληρονόμους του και δυστυχώς το 1842 διεξήχθη μια δημόσια δημοπρασία που άφησε το SHH εντελώς άδειο. Μετά από εργασίες αποκατάτασης, σήμερα το SHH είναι επισκέψιμο για το κοινό.

Strawberry Hill House

Υποθέτω πως ο πληθωρικός William Morris (1834-1896) είχε υπόψη τα εγχειρήματα των Walpole και Beckford, αν και δεν εντόπισα κάποια σχετική αναφορά. O Morris-μεταξύ άλλων-υπήρξε συγγραφέας κάποιων από τα πρώτα έργα επικής φαντασίας και ένας άνθρωπος με μεγάλη αγάπη για το ιπποτικό ιδεώδες, καθώς και για τις τέχνες και την αισθητική του Μεσαίωνα. Σε συνεργασία με τον αρχιτέκτονα Philip Webb σχεδίασαν και κατασκεύασαν την περίφημη Κόκκινη Οικία (Red House) στο Bexleyheath, στην ευρύτερη περιοχή του Λονδίνου.

Red House
Εκτός από την αρχιτεκτονική σχεδίαση και την κατασκευή του σπιτιού, ο Morris και φίλοι του όπως ο Burne Jones, επιμελήθηκαν και ολόκληρης της εσωτερικής διακόσμησης του σπιτιού. Η Κόκκινη Οικία υπήρξε το Παλάτι της Ομορφιάς στο οποίο η οικογένεια Morris έμεινε από το 1860 έως το 1865 οπότε και ο συγγραφέας αναγκάστηκε να την πουλήσει. Σήμερα είναι και αυτή επισκέψιμη ως μουσείο.

Εσωτερική άποψη της εισόδου του Κόκκινου Σπιτιού

Από αυτήν τη σύντομη αναφορά, γίνεται φανερό πως τα σπίτια αυτά δεν ήταν μόνο κατοικίες αλλά και δηλώσεις προθέσεων εκ μέρους των ανθρώπων που τα οραματίστηκαν. Δεν επρόκειτο για απλούς συγγραφείς αλλά για  άντρες που χάθηκαν σε μεσαιωνικά όνειρα, λάτρεψαν την Ομορφιά και την Τέχνη, και υπήρξαν φορείς μιας αισθητικής που σήμερα οπωσδήποτε δεν είναι της μόδας. Είχαν την πολυτέλεια να το κάνουν-θα πει κάποιος-αφού και οι τρεις άντρες που αναφέραμε ήταν από πολύ έως πάρα πολύ πλούσιοι. Όμως δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων. Είναι κυρίως θέμα ευρύτερης αισθητικής αντίληψης την οποία λίγοι διαθέτουν σε ουσιαστικό επίπεδο (ειδικά στην εποχή μας).

Κλείνω με την παρατήρηση πως τα παραπάνω γοτθικά κτίσματα έχουν μικρή έως μηδενική σχέση με την ελληνική πραγματικότητα, με μια-δύο εξαιρέσεις (στον βαθμό που γνωρίζω) όπως το γοτθικό σπίτι στην οδό Θήρας 54 στην πλατεία Αμερικής και το πυργόσπιτο που υπήρχε στην αρχή της λεωφόρου Μεσογείων, στην θέση που σήμερα βρίσκεται το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας. Το μόνο στο οποίο μπορούμε να ελπίζουμε λοιπόν είναι κάποια μελλοντική επίσκεψη εν είδει προσκυνήματος στους χώρους όπου έζησαν και δημιούργησαν κάποιοι ξεχωριστοί άνθρωποι. Σχεδιάζοντας ταξίδια στις εξοχές της Αγγλίας, συνεχίζουμε την ζωή μας στα άχαρα διαμερίσματα μας, τα οποία ωστόσο παραμένουν τα κάστρα μας, μέσα στα οποία τα όνειρα μας, οι ασήμαντοι προσωπικοί μας θρίαμβοι, αλλά και η ξιπασιά μας εξακολουθούν να βασιλεύουν. 

Τετάρτη, 1 Φεβρουαρίου 2017

Σπασμένο Σπαθί

Πριν την οριστική επικράτηση του Χριστιανισμού στην Ευρώπη, ο Νεραϊδόκοσμος συνυπήρχε με τον κόσμο των ανθρώπων, αόρατος στα μάτια των κοινών θνητών. Μόνο όσοι διέθεταν την μαγική όραση (witch sight) μπορούσαν να δουν τα κάστρα των ξωτικών να ορθώνονται στα ρεικοτόπια και τους ερημικούς λόφους. Και τις νύχτες με καταιγίδα οι ουρανοί τραντάζονταν ακόμη από το Άγριο Κυνήγι του Όντιν και της φασματικής ακολουθίας του.


Την περίοδο που οι Βίκινγκ έκαναν επιδρομές και τελικά εγκαθίσταντο στην Αγγλία και την Ιρλανδία, ο πόλεμος μεταξύ των Ξωτικών και των Τρολ (των δύο ισχυρότερων φυλών του Νεραϊδόκοσμου) μαινόταν. Και αυτή η σύγκρουση με τη σειρά της αποτελούσε αντανάκλαση μιας άλλης, που διεξαγόταν σε υψηλότερο επίπεδο, μεταξύ των Aesir και των Γιγάντων. Εκείνη την εποχή, ο ξωτικοάρχοντας Imric έκλεψε ένα ανθρώπινο μωρό και το αντικατέστησε στην αγκαλιά της μάνας του με ένα "αλλαγμένο" (changeling), το οποίο γέννησε μια αιχμάλωτη πριγκίπησσα των Τρολ. Έτσι ο Skafloc μεγάλωσε στο βασίλειο των Ξωτικών ενώ ο Valgard μεγάλωσε στον κόσμο των ανθρώπων ως το σκοτεινό είδωλο του Skafloc, χωρίς να γνωρίζει την πραγματική του φύση. Οι Aesir έκαναν δώρο στον Skafloc ένα σπασμένο σπαθί, ένα τρομερό όπλο για ώρα ανάγκης. Αλλά οι θεοί έχουν τα δικά τους σχέδια και θνητοί, ξωτικά και τρολ δεν είναι παρά πιόνια στα παιχνίδια τους...


Τα παραπάνω αποτελούν το πλαίσιο και την αφετηρία της νουβέλας The Broken Sword του διάσημου αμερικανού συγγραφέα φαντασίας Poul Anderson. Για τον Anderson έχουμε μιλήσει παλιότερα και μάλλον θα επανέλθουμε και στο μέλλον. Το ΤBS κυκλοφόρησε το 1954. Tο 1971 παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της ιστορικής σειρά Adult Fantasy των εκδόσεων Ballantine μια αναθεωρημένη εκδοχή της νουβέλας που είχε ξαναδουλέψει ο συγγραφέας. Το 2002 η νουβέλα εκδόθηκε στην αρχική μορφή του 1954 από τη σειρά Fantasy Masterworks της Gollancz. Αυτή είναι και η έκδοση που αγόρασα πριν αρκετά χρόνια, όταν και πρωτοδιάβασα το έργο. Είχε προηγηθεί η παρουσίαση του στην έντυπη Πολεμική Σημαία και μια περίοδος μάταιης αναζήτησης του.


Με ύφος που παραπέμπει στις ισλανδικές σάγκες, το TBS αφηγείται την τραγική ιστορία των Skafloc και Valgard. Ο πρώτος θα γίνει πρόμαχος των Ξωτικών, ενώ ο δεύτερος θα διεκδικήσει την αλλοκοσμική κληρονομιά του και θα αποκτήσει ηγετική θέση στις τάξεις των πολεμιστών των Τρολ.  Οι δύο τους θα εμπλακούν στον πόλεμο των νεραϊδολαών, και όταν θα φανεί πως τα Τρολ επικρατούν, ο Skafloc θα αποφασίσει να χρησιμοποιήσει το σπασμένο σπαθί για να αλλάξει τις τύχες του πολέμου. Το τίμημα όμως θα είναι να χάσει την αγαπημένη του Freda και να βυθισθεί στην απελπισία. Μαζί με τον θεό της θάλασσας Mannanan Mac Lir, ο Skafloc θα αναζητήσει στις εσχατιές του Βορρά-στο ζοφερό Jotunheim-τον γίγαντα Bolverk που είναι ο μόνος που μπορεί να ενώσει τα κομμάτια του σπαθιού και σφυρηλατήσει ξανά το όπλο. Τελικά το μαγικό ξίφος θα φέρει την νίκη αλλά και την καταστροφή και η Μοίρα θα συντρίψει τους πρωταγωνιστές, τις ελπίδες και τα όνειρα τους.     


Χωρίς αμφιβολία, το TBS αποτελεί ένα από τα πιο επιδραστικά βιβλία στο χώρο της fantasy λογοτεχνίας. Το χαρακτηρίζει η λιτή γραφή του Anderson και η γρήγορη εξέλιξη της πλοκής, απαλλαγμένη από περιττές φλυαρίες. Σκηνές μαχών και άγριας αιματοχυσίας που θυμίζουν Robert Howard εναλλάσσονται με σχεδόν γοτθικές περιγραφές των τοπίων και των στοιχείων της φύσης, ενώ υπάρχει ικανοποιητική-χωρίς να καταντάει κουραστική-σκιαγράφηση των χαρακτήρων. Ίσως το πιο γοητευτικό χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι ο όμορφος τρόπος που ο συγγραφέας αξιοποιεί τις γνώσεις του πάνω στις ευρωπαϊκές παραδόσεις (κυρίως τις βόρειες) και τις εντάσσει στο έργο του. Λεπτομέρειες όπως η Fand που δακρύζει αναφερόμενη στον ήρωα Cuchulain, ή η συνάντηση του Skafloc με τον εξόριστο από την Ελλάδα φαύνο, ή ακόμα και ο Σατανάς που εμφανίζεται στην γριά μάγισσα λέγοντας της πως σε κάποια προηγούμενη ενσάρκωση του ήταν ο Loki, κάνουν την διαφορά και καθιστούν το TBS ένα απολαυστικό ανάγνωσμα. Επιπλέον, έχει σημασία πως ο Anderson αποφεύγει να προσεγγίσει το υλικό του πάνω στον άξονα της στερεότυπης αντιπαράθεσης Καλού-Κακού, αλλά δημιουργεί ένα πιο σύνθετο έργο όπου δεν υπάρχουν ξεκάθαρες διαχωριστικές γραμμές, προκαλώντας τον προβληματισμό του αναγνώστη και δίνοντας μεγαλύτερο βάθος στην ιστορία του.

Το ίδιο το σπασμένο σπαθί παραμένει ανώνυμο στην έκδοση του 1954, ενώ κατονομάζεται ως το σπαθί Tyrfing σε αυτήν του 1971. Το ξίφος που έχει χαραγμένους ρούνους στην λεπίδα του, λάμπει με μια γαλάζια φλόγα και διψάει για αίμα, που χαρίζει την νίκη αλλά και φέρνει τον όλεθρο σε αυτόν που το κραδαίνει, προφανώς αποτελεί την πηγή έμπνευσης για το Stormbringer του Michael Moorcock, ο οποίος είχε σε μεγάλη εκτίμηση το TBS. Μάλιστα η φοβερή εικόνα εξωφύλλου του έβδομου τεύχους του κόμιξ Stormbringer του P. C. Russell ταιριάζει άψογα και με το τέλος του βιβλίου του Anderson: οι ηθοποιοί έπαιξαν τους προκαθορισμένους ρόλους και η Κωμωδία έλαβε τέλος.


Πέρα από την επίδραση του στο έργο του Moorcock αλλά και στο ευρύτερο σύγχρονο fantasy, συχνά τονίζεται πως το TBS κυκλοφόρησε την ίδια χρονιά με τα δύο πρώτα μέρη του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών του Tolkien και γίνονται ενδιαφέρουσες συγκρίσεις μεταξύ των δύο έργων. Ωστόσο, θα έλεγα πως το έργο του Tolkien που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αντιστοιχία με το TBS είναι το The Children of Hurin. Τα Παιδιά του Χούριν είναι μια από τις ιστορίες που περιέχονται στο Σιλμαρίλιον, αλλά σε ολοκληρωμένη μορφή κυκλοφόρησε το 2007 σε επιμέλεια του Christopher Tolkien. Στην ιστορία του Τούριν, γιού του Χούριν, βρίσκουμε πολλές αναλογίες με αυτήν του Skafloc: η κατάρα που βαραίνει την γενιά του πατέρα του ήρωα, το παιδί των ανθρώπων που μεγαλώνει στο βασίλειο των ξωτικών και γίνεται σπουδαίος πολεμιστής, ο απαγορευμένος αιμομεικτικός έρωτας και η αποκάλυψη του, και θάνατος του ήρωα από το ίδιο το σπαθί του. Επιπλέον ανάγνωσεις των βιβλίων ίσως αποκαλύψουν και άλλες ομοιότητες αλλά και επιμέρους διαφορές.

Επιστρέφοντας στο έπος του Anderson, συνοψίζουμε λέγοντας πως το Σπασμένο Σπαθί είναι ένα βίαιο παραμύθι, μια σκοτεινή ιστορία αίματος και πάθους που θα γοητεύσει κάθε φίλο της fantasy λογοτεχνίας (ιδίως όσους έχουν αγάπη για τους σκανδιναυικούς μύθους). Το έχω ξαναγράψει πως δυστυχώς στην χώρα μας το κλασικό αυτό έργο παραμένει αμετάφραστο. Παλιότερα προσπάθησα ο ίδιος να το μεταφράσω αλλά δεν προχώρησα πέρα από την πρώτη παράγραφο 😛. Ευελπιστώ κάποιος πιο ικανός να δρέψει σύντομα την δόξα της μετάφρασης και να παρουσιάσει το έργο στο ελληνικό κοινό (αν και εικάζω πως δεν θα συγκινήσει πολύ κόσμο).   


Βέβαια ο Κύκλος δεν έχει κλείσει. Ο Όντιν ξεγέλασε την Freda και πήρε το παιδί του Skafloc, ενώ το δαιμονικό σπαθί ρίχτηκε στα βάθη της θάλασσας χωρίς να έχει εκπληρώσει το πεπρωμένο του. Σε ερημικές και στοιχειωμένες γωνιές του κόσμου μας η σύγκρουση των νεραϊδολαών μπορεί να συνεχίζεται, χωρίς να γίνεται αντιληπτή από τις θολωμένες από τον σύγχρονο τρόπο ζωής αισθήσεις μας. Πολλές ιστορίες απομένει να ειπωθούν ακόμη προτού σημάνει η ώρα του Ragnarok. Πόσα αυτιά υπάρχουν όμως για να τις ακούσουν;